Table of Contents

IPv4 ਤੋਂ IPv6 ਵੱਲ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਤਰੀਕੇ

ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਣ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ IPv4 ਐਡਰੈੱਸ ਘੱਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ IPv6 ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ IPv6 ਵੱਲ ਤਬਦੀਲੀ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ IPv4 ਤੋਂ IPv6 ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜਾਣ-ਪਛਾਣ

IPv4 IP ਐਡਰੈੱਸਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਫਾਰਮੈਟ ਸੀ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 32-ਬਿੱਟ ਐਡਰੈੱਸ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 4.3 ਅਰਬ ਵਿਲੱਖਣ ਐਡਰੈੱਸਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੁੜੇ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮਰੱਥਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, IPv6 128-ਬਿੱਟ ਐਡਰੈੱਸ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਅਸੀਮ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਐਡਰੈੱਸਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ IPv6 ਵੱਲ ਤਬਦੀਲੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ।

ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਤਰੀਕੇ

ਡੁਅਲ ਸਟੈਕ

ਸਭ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਤਰੀਕਾ ਇੱਕੋ ਨੈੱਟਵਰਕ ਉੱਤੇ IPv4 ਅਤੇ IPv6 ਦੋਵੇਂ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਡੁਅਲ ਸਟੈਕ (Dual Stack) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਉੱਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਰਾਹੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ IPv4 ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ IPv6 ਵੱਲ ਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਟਨਲਿੰਗ

ਟਨਲਿੰਗ IPv6 ਪੈਕੇਟ ਨੂੰ IPv4 ਪੈਕੇਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲਪੇਟ ਕੇ IPv4 ਨੈੱਟਵਰਕ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। IPv4 ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਵੱਖ ਹੋਏ IPv6 ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦੇਣ ਲਈ ਇਹ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। IPv6 ਪੈਕੇਟ ਨੂੰ IPv4 ਪੈਕੇਟ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। IPv4 ਨੈੱਟਵਰਕ ਇਸਨੂੰ ਟਨਲ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਤੱਕ ਭੇਜਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅੰਦਰਲਾ IPv6 ਪੈਕੇਟ ਕੱਢ ਕੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਨੁਵਾਦ

ਅਨੁਵਾਦ IPv4 ਅਤੇ IPv6 ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਚਾਰ ਆਸਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ: Network Address Translation-Protocol Translation (NAT-PT) ਅਤੇ Address Family Transition Router (AFTR)। NAT-PT IPv6 ਪੈਕੇਟਾਂ ਨੂੰ IPv4 ਪੈਕੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ AFTR ਸਿਰਫ਼ IPv4 ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਹੋਸਟਾਂ ਨੂੰ IPv6 ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

6rd

IPv6 Rapid Deployment (6rd) IPv4 ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ IPv6 ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। 6rd ਵਿੱਚ IPv6 ਪ੍ਰੀਫਿਕਸ ਨੂੰ IPv4 ਪੈਕੇਟ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟ ਕੇ IPv4 ਨੈੱਟਵਰਕ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ IPv6 ਪੈਕੇਟ ਕੱਢ ਕੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। IPv6 ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।

DS-Lite

Dual-Stack Lite (DS-Lite) ਸਿਰਫ਼ IPv4 ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨੂੰ IPv6 ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦੇਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। DS-Lite ਵਿੱਚ IPv6 ਪੈਕੇਟ ਨੂੰ IPv4 ਪੈਕੇਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲਪੇਟ ਕੇ IPv4 ਨੈੱਟਵਰਕ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ IPv6 ਪੈਕੇਟ ਕੱਢ ਕੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ IPv4 ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਰੋਕੇ ਬਿਨਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ IPv6 ਵੱਲ ਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

NAT64

NAT64 ਸਿਰਫ਼ IPv4 ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਹੋਸਟਾਂ ਨੂੰ IPv6 ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦੇਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ IPv6 ਪੈਕੇਟ ਨੂੰ IPv4 ਪੈਕੇਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ IPv4 ਨੈੱਟਵਰਕ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ IPv4 ਪੈਕੇਟ ਨੂੰ ਮੁੜ IPv6 ਪੈਕੇਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਹੋਸਟਾਂ ਨੂੰ IPv6 ਸਮਰਥਨ ਲਈ ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦੇਣ ਲਈ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।


ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਾਸ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ IPv6 ਵੱਲ ਤਬਦੀਲੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਈਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਉਪਲਬਧ ਹਨ